Abraham
Harold Maslow’un Hayatı
1908 yılında
Brooklyn’de doğan Maslow, mutsuz bir çocukluk geçirmiştir. Babası alkolik ve
ailesine karşı ilgisiz bir insandı. Annesi ise Maslow’un en ufak yanlış bir
hareketinde onu cezalandırıyordu. Maslow, dış görünüşü sebebiyle çocukluğunda
aşağılık duygusu içindeydi. Ergenlik döneminde bu aşağılık duygusunu üzerinden
atmak için atletik becerilere yöneldiğini fakat başarılı olamadığını
söylemiştir.
Bunun
ardından kitaplara merak salmıştır. Daha sonra, ilk kez girdiği psikoloji
dersinin ardından Cornell Üniversitesi’ne kayıt olmuş, 1934 yılında doktorasını
tamamlamıştır. Maslow başlangıçta Watson ekolünden çok etkilenen bir
davranışçıydı. Ayrıca Adler, Horney, Koffka, Wertheimer gibi Avrupalı
psikologlarla olan temaslarından da etkilenmişti.
1951’den
1969’a dek olan dönemde Brandeis Üniversitesinde teorisini geliştirdi, yeniden
düzenledi ve bir dizi kitapla sundu. Duyarlılık grupları hareketlerini
destekledi ve 1960’larda çok ünlü bir kişi haline geldi. 1967’de APA’nın
(Amerikan Psikoloji Derneği) başkanı seçildi. 8 Haziran 1970’te 62 yaşındayken
vefat etti.
Maslow teorisi veya Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi,
Amerikalı psikolog Abraham Maslow tarafından 1943 yılında
yayınlanmış bir çalışmada ortaya atılmış ve sonrasında geliştirilmiş
bir insan psikolojisi teorisidir.
Maslow teorisi, insanların belirli
kategorilerdeki ihtiyaçlarını karşılamalarıyla, kendi içlerinde bir hiyerarşi
oluşturan daha 'üst ihtiyaçlar'ı tatmin etme arayışına girdiklerini ve bireyin
kişilik gelişiminin, o an için baskın olan ihtiyaç kategorisinin niteliği
tarafından belirlendiğini söz konusu etmektedir. Maslow'un kişilik kategorileri
kendi aralarında bir dizilim oluştururlar ve her ihtiyaç kategorisine bir
kişilik gelişme düzeyi karşılık gelir. Birey, bir kategorideki ihtiyaçları tam
olarak gideremeden bir üst düzeydeki ihtiyaç kategorisine, dolayısıyla kişilik
gelişme düzeyine geçemez.
Maslow, gereksinimleri şu şekilde
kategorize etmektedir.
1.
Fizyolojik gereksinimler (nefes alma, besin, yemek, su, cinsellik, uyku,
sağlıklı metabolizma, boşaltım)
2.
Güvenlik gereksinimi (beden, iş, kaynak, ahlak, aile, sağlık ve mülkiyet
güvenliği)
3.
Ait olma, sevgi, sevecenlik gereksinimi (arkadaşlık, aile, cinsel
mahremiyet)
4.
Saygınlık gereksinimi (özsaygı, özgüven, başarı, başkalarına saygı duymak,
başkaları tarafından saygı duyulmak)
5.
Kendini gerçekleştirme gereksinimi (erdemli, yaratıcı, içten, problem
çözücü, önyargısız ve hakikatleri kabul eder olmak)
Maslow'a göre birey için o an baskın
olan gereksinimler hangi kategoriye ait gereksinimler ise, diğer deyişle günlük
etkinlikleri ağırlıklı olarak hangi gereksinimleri doyurmaya yöneliyorsa,
kişilik gelişmişlik düzeyi de onun istencinden ya da seçiminden bağımsız olarak
bu gereksinim kategorisine karşılık gelen düzeyde bulunacaktır.
Belirli bir kategorideki gereksinimler
tam olarak karşılanmadan kişi bir üst düzeydeki kategorinin gereksinimlerini
algılamaz, böyle gereksinimleri yoktur. Örnek olarak günlük olarak karnını
doyurabilen fakat güvenlik içinde bulunmayan, kendini sürekli olarak olası bir
tehdit altında algılayan bir insanın, dünya görüşünü geliştirmek için kitap
okumak gibi bir gereksinimi yoktur.
Belirli bir gereksinim kategorisindeki
gereksinimlerin karşılanması durumunda kişi, bir üst kategorideki
gereksinimleri karşılamaya yönelecektir. Bu durum kişilik gelişme düzeyini de
bir üst düzeye sürükleyecektir.
Maslow'a göre psikologların yapması gereken, bireyin kendini gerçekleştirme(self-actualization 'kendini gerçekleştirme') aşamasına gelmesinin önündeki engelleri ortadan kaldırmasına yardım etmektir.

0 Yorumlar